گلند کابل PG قطعه‌ای مکانیکی برای عبور ایمن کابل از بدنه تابلو برق، جعبه تقسیم، محفظه تجهیزات و دستگاه‌های صنعتی است. این قطعه علاوه بر تثبیت کابل در محل ورود، میزان انتقال نیروی کششی و پیچشی به ترمینال‌ها و اتصالات داخلی را کاهش می‌دهد. گلندهای این خانواده با رزوه PG یا Panzergewinde تولید می‌شوند و سایزهای PG13.5، PG16، PG21، PG29، PG36، PG42 و PG48 امکان انتخاب گلند متناسب با قطرهای مختلف کابل را فراهم می‌کنند.

PG یک سیستم نام‌گذاری قدیمی رزوه است و عدد درج‌شده پس از PG مستقیماً بیانگر قطر رزوه بر حسب میلی‌متر نیست. برای مثال قطر اسمی خارجی رزوه PG13.5 حدود 20.4 میلی‌متر است، در حالی که این مقدار برای PG29 حدود 37 میلی‌متر و برای PG48 حدود 59.3 میلی‌متر است. به همین دلیل هنگام انتخاب گلند، علاوه بر قطر کابل باید نوع و اندازه رزوه محل نصب نیز بررسی شود.

گلند کابل PG چه کاربردی دارد؟

در بسیاری از تابلوها و تجهیزات الکتریکی، کابل باید از یک سوراخ روی بدنه وارد محفظه شود. عبور مستقیم کابل از این سوراخ می‌تواند باعث حرکت کابل، وارد شدن فشار مکانیکی به محل اتصال و کاهش کیفیت آب‌بندی ورودی شود. گلند بین کابل و بدنه قرار می‌گیرد تا مسیر ورود کابل ساختار مشخص و مطمئن‌تری داشته باشد.

با سفت شدن قسمت فشاری گلند، آب‌بند داخلی پیرامون روکش کابل قرار می‌گیرد و آن را مهار می‌کند. در مدل‌هایی که برای درجه حفاظت مشخص طراحی شده‌اند، همین ساختار در جلوگیری از ورود گردوغبار و رطوبت از محل عبور کابل نیز نقش دارد.

نحوه عملکرد گلند کابل PG

ساختار دقیق به سازنده و نوع گلند بستگی دارد، اما گلندهای رایج معمولاً از بدنه رزوه‌دار، مهره فشاری، قطعه آب‌بندی و در صورت نیاز مهره تثبیت تشکیل می‌شوند.

قسمت رزوه‌دار روی سوراخ رزوه‌شده یا توسط مهره در سوراخ تابلو نصب می‌شود. کابل از مرکز گلند عبور کرده و با بستن مهره فشاری، قطعه آب‌بندی اطراف کابل جمع می‌شود. نتیجه این فرایند، نگهداری مکانیکی کابل و در گلند‌های دارای درجه حفاظت مناسب، آب‌بندی ورودی است.

انتخاب قطر مناسب اهمیت زیادی دارد. اگر قطر کابل کمتر از محدوده قابل مهار گلند باشد، آب‌بندی و تثبیت مناسب حاصل نمی‌شود. در مقابل، عبور کابل بزرگ‌تر از ظرفیت گلند می‌تواند نصب صحیح را مختل کند.

تفاوت سایزهای PG13.5، PG16، PG21، PG29، PG36، PG42 و PG48

تفاوت اصلی این محصولات در قطر رزوه و محدوده قطر کابل قابل نصب است. با افزایش شماره PG، ابعاد رزوه و معمولاً ظرفیت عبور کابل نیز افزایش پیدا می‌کند.

در گلندهای استاندارد متداول، PG13.5 برای کابل‌های نسبتاً کم‌قطر استفاده می‌شود و PG16 یک رده بالاتر قرار دارد. PG21 و PG29 برای کابل‌های متوسط مناسب‌اند و PG36، PG42 و PG48 برای کابل‌های قطورتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

محدوده‌های رایج برای نسخه استاندارد به شرح زیر است:

• PG13.5: حدود 6 تا 12 میلی‌متر
• PG16: حدود 8 تا 14 میلی‌متر
• PG21: حدود 13 تا 18 میلی‌متر
• PG29: حدود 18 تا 25 میلی‌متر
• PG36: حدود 22 تا 32 میلی‌متر
• PG42: حدود 30 یا 32 تا 38 میلی‌متر
• PG48: حدود 37 تا 44 میلی‌متر

این اعداد باید به‌عنوان محدوده متداول در نظر گرفته شوند؛ زیرا طراحی آب‌بند و سری محصول می‌تواند محدوده مهار کابل را تغییر دهد.

مزایای استفاده از گلند کابل PG

یکی از مهم‌ترین مزایای گلند، مهار مکانیکی کابل در نقطه ورود به تجهیز است. این ویژگی خصوصاً در تابلوهای برق و ماشین‌آلاتی که کابل ممکن است تحت کشش یا حرکت قرار گیرد اهمیت دارد.

مزیت دیگر، مرتب شدن ورودی کابل‌ها و افزایش کیفیت مونتاژ تابلو است. استفاده از گلند متناسب باعث می‌شود کابل به‌صورت کنترل‌شده وارد محفظه شده و در محل ورود آزاد نباشد.

در مدل‌های آب‌بندی‌شده، گلند می‌تواند بخشی از سیستم حفاظت محفظه در برابر گردوغبار و رطوبت باشد. البته درجه حفاظت نهایی باید بر اساس مشخصات واقعی سازنده و شرایط نصب تعیین شود و نمی‌توان صرفاً بر اساس سایز PG یک IP مشخص را به تمام محصولات نسبت داد.

تفاوت رزوه PG و Metric

رزوه PG با رزوه متریک یکسان نیست. PG مخفف Panzergewinde است و از سیستم اندازه‌گذاری متفاوتی استفاده می‌کند. بنابراین برای مثال PG16 را نباید صرفاً به دلیل نزدیک بودن ابعاد با یک گلند M20 یا M25 جایگزین کرد.

هنگام جایگزینی گلند باید هم قطر کابل و هم رزوه محل نصب بررسی شود. در صورت متفاوت بودن استاندارد رزوه، ممکن است به تبدیل یا آداپتور مناسب نیاز باشد.

انتخاب سایز مناسب گلند کابل

برای خرید گلند PG ابتدا قطر خارجی واقعی کابل را اندازه‌گیری کنید. سطح مقطع هادی، مانند 2.5 یا 6 میلی‌متر مربع، معیار کافی برای انتخاب گلند نیست؛ زیرا دو کابل با سطح مقطع یکسان می‌توانند قطر خارجی متفاوتی داشته باشند.

پس از مشخص شدن قطر کابل، محدوده Clamping Range گلند بررسی می‌شود. سپس باید قطر و نوع رزوه ورودی تابلو یا تجهیز کنترل شود.

برای نمونه، اگر قطر خارجی کابل 17 میلی‌متر باشد، PG21 با محدوده متداول 13 تا 18 میلی‌متر می‌تواند انتخاب مناسبی باشد؛ مشروط بر اینکه ورودی تجهیز نیز برای رزوه PG21 طراحی شده باشد.

جنس و شرایط استفاده

گلندهای PG در جنس‌های مختلفی مانند پلی‌آمید و فلز تولید می‌شوند. از آنجا که جنس محصول در درخواست حاضر مشخص نشده است، نمی‌توان جنس، دمای کاری یا درجه حفاظت ثابتی برای این محصولات اعلام کرد.

در نمونه‌های پلی‌آمیدی صنعتی معتبر، استفاده از پلی‌آمید همراه با آب‌بند الاستومری متداول است. ویژگی‌هایی مانند IP، مقاومت حرارتی و استاندارد اشتعال‌پذیری باید بر اساس مدل و دیتاشیت سازنده بررسی شوند.

گروه مصرف‌کنندگان

این خانواده از گلندها برای تابلو‌سازان، برق‌کاران صنعتی، تکنسین‌های تعمیر و نگهداری، سازندگان ماشین‌آلات، تولیدکنندگان تجهیزات الکتریکی، نصابان سیستم‌های کنترل و اتوماسیون و پروژه‌های برق ساختمان قابل استفاده است.

نکات مهم هنگام خرید گلند کابل PG

مهم‌ترین نکته، انتخاب گلند بر اساس قطر خارجی کابل و رزوه محل نصب است. شماره PG به‌تنهایی نشان‌دهنده قطر کابل نیست.

همچنین باید جنس گلند متناسب با محیط انتخاب شود. در محیط‌های صنعتی، فضای باز، محیط‌های مرطوب یا محل‌هایی که تجهیزات در معرض مواد شیمیایی قرار دارند، بررسی جنس بدنه، جنس آب‌بند و درجه حفاظت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در صورت نیاز به آب‌بندی مشخص، IP اعلام‌شده توسط سازنده باید ملاک قرار گیرد. نمی‌توان IP68 یا هر درجه حفاظت دیگری را بدون مشخص بودن مدل و سازنده برای همه گلندهای PG تضمین کرد.

نگهداری گلند کابل

گلند پس از نصب معمولاً نیاز به سرویس پیچیده‌ای ندارد، اما در بازدیدهای دوره‌ای تابلو بهتر است وضعیت سفتی اتصال، سلامت بدنه و آب‌بند بررسی شود. ترک‌خوردگی قطعات پلیمری، آسیب آب‌بند یا شل شدن مهره می‌تواند عملکرد گلند را کاهش دهد.

هنگام تعویض کابل نیز بهتر است سازگاری قطر کابل جدید با محدوده مهار گلند دوباره کنترل شود.